در روزگاری که هم گفتن مشکل بود و هم نگفتن، درد گفتن را به سکوت که همانا دروغ گفتنی بزدلانه و ریاکارانه بود ترجیح دادیم. مسیح وار به قصاص گناهی ناکرده بر صلیب شدیم و چگونه مردن را آموختیم و چگونه زیستن را و پرواز را برای رسیدن به آستانه رهایی به خاطر سپردیم. جاده های خلوت شب را با عشق و ایمان به آزادی طی کردیم، چون باور داشتیم که مرگ افراد مرگ افکار نیست، عمر شقایق کوتاه است و هیچ مرگ قشنگی بی دلیل نیست. "بخوان به نام گل سرخ در صحاری شب / که باغها همه بیدار و بارور گردند / بخوان ، دوباره بخوان / تا کبوتران سفید به آشیانه خونین دوباره برگردند
بی شک مهمترین خصلت جریان دانشجویی سیالیت آن است. هر نسلی می آید تا خود بیازماید و خطا کند و بر تجربه خویش بیافزاید. باید این حق را برای هر نسل به رسمیت شناخت. قدمای هر تشکلی انبانی از دغدغه و تجربه را با خود دارند. اما قطعاً این دغدغه و تجربه، حقی برای دخالت، خط دهی و کنترل آن مجموعه ایجاد نمی کند. بلکه باید با تضمین استقلال دانشجو و برقراری رابطه ای صحیح بر انباشت تجربیات افزود تا تربیت یافته گانی کارآزموده به بار آیند، که در غیر اینصورت گوش به فرمان هایی تهی از اندیشه و هویت ساخته می شوند که همواره بی ریشه و پیچک وار به دنبال مقتدایی می گردند. و عجبا که این آفت همچنان متوجه جریان دانشجویی است.
همه برنامههایی که تا امروز در حال پیگیری است و در این سالهای اخیر هم سرعت بیشتری به خود گرفته است، داستانی را کلید زد که از ممنوعیت ادامه تحصیل برای برخی از دانشجویان حکایت میکرد. داستان از آزمون کارشناسی ارشد سال 85 شروع شد؛ همان روزها که پذیرفتهشدگان به دانشگاهها مراجعه میکردند و به جای معاون آموزش به دفتر مدیر کل هسته گزینش وزارت علوم راهنمایی میشدند. فعالان صنفی در دوره کارشناسی و مدیران نشریات منتقد دانشجویی بزرگترین قشر ستارهداری بودند که در دانشگاههای سراسر کشور با تعجب به پاسخهای مبهم مسوولان ثبت نام دانشگاهها نگاه میکردند، مدیران آموزش هم اطلاعات بیشتری نداشتند؛ در آن روزها همه مسوولان وزارت علوم از وزیر تا معاونان کل داستان را تکذیب میکردند.
دهم تیرماه سال پیش که آقای کبودوند را در محل کارش بازداشت کردند فکر نمیکردم مدت بازداشتش اینقدر طولانی شود و نهایتاً چنین حکم سنگینی برایش صادر کنند. اکنون یک سال از در بند کردن محمدصدیق کبودوند گذشته و حکم ناعادلانهای که برای او صادر شده مورد اعتراض وکلای وی، فعالان و نهادهای حقوق بشری در سطح جهان، ایران و کردستان قرار گرفته است. حکمی که به دلیل تأسیس سازمان دفاع از حقوق بشر کردستان و با استناد به مواد 498 و 500 قانون مجازات اسلامی ایران صادر شده در حالی که آگاهان و حقوقدانان تشکیل و فعالیت سازمان تحت ریاست ایشان را بر مبنای اصل 26 قانون اساسی مجاز و قانونی میدانند.
قدرت غیرمعقول باعث شده است که "دکتر مددی"ها نه از جایگاه مجری قانون، که از جایگاه قانون اعمال اراده کنند: "من قانون هستم. یا در برابر من تسلیم میشوی و یا از دانشگاه اخراجت میکنم." بیدلیل نیست که محافظه کاران از زیر سوال بردن قاطعانه متهم طفره میروند؛ چرا که دکتر مددی با قدرت زیادی که داشته است، به نوعی نمادی از حاکمیت بوده است و زیر سوال رفتن او درواقع زیر سوال رفتن تمام حاکمیت است. چگونه است که تعرض به دختری که به قصد تحصیل وارد دانشگاه شده و ناگهان خود را در چنگال یک فرد هوسباز میبیند، بیحرمتی به نظام تلقی نمیشود؛ ولی افشای رفتار غیرانسانی و خجالتآور یک استاد دانشگاه، ترویج فحشا و بیآبرو کردن نظام محسوب میگردد؟
پس چرا پس از گذشت 30 سال باز هم ناچاریم از زور و تهدید و مجازات سخن بگوییم تا فرهنگ دینی را ترویج کنیم؟ تا جایی که امکان داشته است از ورود و تبلیغ و ترویج فرهنگ غرب و شرق به این کشور جلوگیری به عمل آمده است. از ممنوع بودن ویدیو تا ممنوع بودن ماهواره و فیلترینگ سایت ها و پارازیت های رادیویی و... همه و همه تا به حال با جدیت تمام پیگیری و اعمال شده است. پس چرا هنوز از مدهای لباس و موی سر غربی و شرقی سخن می گوییم و برای کسانی که این قبیل لباس ها و مدل موها را داشته باشند مجازات تعیین می کنیم؟
نشست “حق برخورداری از آموزش و پرورش” صبح امروز در محل دفتر کانون مدافعان حقوق بشر برگزار شد.
عبدالفتاح سلطانی، حقوقدان که در این جلسه سخن میگفت، اظهار داشت: طبق اصل دوم و اصل ۴۳ قانون اساسی و همچنین مباحث ۲۶ و ۲۷ اعلامیهی جهانی حقوق بشر و مادهی ۱۹ میثاق بینالمللی حقوق مدنی و سیاسی، آموزش یک حق است و در مقابل آن تکالیفی برای این حق بر عهدهی دولت و حکومت گذاشته شده است.
وی افزود: سوال اینجاست که آیا حق برخورداری از آموزش و پرورش را میتوان از اشخاص سلب کرد یا خیر؟ باید توجه داشته باشیم که گاهی بنا بر شرایط میتوان حق آزادی و حتی حق حیات را از افراد سلب کرد اما حقوقی مثل حق غذا و آموزش جزو حقوق سلبناشدنی هستند.
این حقوقدان یادآور شد: اهمیت آموزش به عنوان یکی از حقوق اساسی تا حدی است که حتی در آییننامهی سازمان زندانها برای محکوم این حق پیشبینی شده است. به این معنی که یک سارق و حتی قاتل حق دارد تحصیلات عالیهی خود را ادامه دهد. این در حالی است که متأسفانه برخی افراد با عقایدی خاص یا برخی که منتقدند از حق ادامهی تحصیل محروم میشوند.
سلطانی خاطرنشان کرد: مادهی ۵۷۰ قانون مجازات اسلامی تصریح میکند که سلب حق آموزش، جرم است و برای مجازات آن انفصال از خدمت و حتی حبس پیشبینی شده است البته اگر دادگاهی وجود داشته باشد که به این شکایتها رسیدگی کند و پاسخگوی محرومان از این دست باشد.
شیرین عبادی نیز در این جلسه اظهار داشت: حق دسترسی به آموزش و پرورش از حقوق بنیادین بشر است که در شریعت اسلام و اصول قانون اساسی به آن تأکید شده است. وی با اشاره به محکومیت برخی فرهنگیان در پی طرح مطالبات خود افزود: به نظر میرسد این موضوع نیز جزو محدودیتهای آزادی آموزش است.
تقی رحمانی از فعالان سیاسی نیز در این جلسه گفت: قطعا آنچنان که برخی از دانشجویان اظهار میکنند امروز بدترین دوران نیست. وی با بیان اینکه برای تحقق حقوق بشر دلیری لازم است، گفت: روند گزینش مدام با دولتها خواهد بود پس ما باید سعی کنیم این گزینش را محدود به منافع ملی کنیم جایی که کرد، ترک، بلوچ و زن و مرد یکسان به نظر بیایند. پس باید فکری کنیم تا این مسیر را به جایی دیگر ببریم و این حرکت امکانپذیر نیست جز با جرأت و توان نقد.
عسل اخوان، دانشجوی ارتباطات دانشگاه علامه در این نشست گفت: دانشگاه علامه در دوران مدیریت جدید حدود ۳۰ دانشجو را به دانشگاه احضارکرده که مجموعه احکام صادره برای آنها ۴۰ ترم تعلیق بوده است و این روند ۴۰ برابر مدیریت قبلی است که در آن زمان یک دانشجو به کمیتهی انضباطی احضار شده بود و حکمی نیز برای وی صادر نشده بود. این فعال دانشجویی دانشگاه علامه در نشست مطبوعاتی “حق برخورداری از آموزش و پرورش” که در محل دفتر کانون مدافعان حقوق بشر برگزار شد، ادامه داد: متأسفانه بیشترین احضار دانشجویان در فصل تابستان اتفاق افتاده که امکان همبستگی و اعتراض یکپارچهی دانشجویی را نیز گرفته است. همچنین روند احضارها هم از نظر شکلی و هم از نظر محتوایی اشکالات حقوقی زیادی دارد. وی افزود: با توجه به صدور احکام سنگین و گسترده برای فعالان دانشجویی دانشگاه علامه ما از طریق مراجع قضایی پیگیر اعتراض به این موضوع هستیم.
همچنین رشید اسماعیلی از دیگر فعالان دانشجویی این دانشگاه در این باره گفت: من در ترم چهارم مقطع کارشناسی ارشد دانشگاه علامه مشغول به تحصیل بودم که حکم تعلیق من از تحصیل صادر شد و این حکم مقدمهی اخراج من است. وی ابراز عقیده کرد: به نظر میرسد ما گرفتار سریالی تکراری هستیم که از ایجاد محدودیت برای رسانهها تا محرومیت دانشجویان از حق تحصیل سازمان یافته و حتی در ساختار قانونی کشور نهادینه شده است.
یحیی صفیآریان از دانشجویان سابق دانشگاه همدان که به گفتهی خود در آزمون کارشناسی ارشد امسال از ادامهی تحصیل منع شده است، اظهار داشت: ۲۸ اردیبهشت امسال بعد از اعلام نتایج کنکور کارشناسی ارشد برای مشاهدهی کارنامه به سایت سازمان مراجعه کردیم اما به جای نمایش کارنامه در سایت سازمان از ما خواسته شده بود تا به سازمان سنجش مراجعه کنیم. وی افزود: پس از مراجعه به بخش گزینش استاد و دانشجوی سازمان سنجش، اعلام کردند که مشکل شما از سوی یکی از نهادهاست و به نامهای از این نهاد استناد کردند در حالیکه وزارت علوم مسوول صیانت از کیان دانشگاه و دانشجوست و سازمان سنجش مرجع رسیدگی به صلاحیتهای علمی. با وجود مسائل پیش آمده در سال گذشته و امسال خطری جدی، اعتبار تعیین صلاحیت علمی سازمان سنجش را تهدید میکند.
صفی آریان، محرومیت از حق ادامهی تحصیل را نقض صریح حقوق بشر خواند و ادامه داد: اگر تحصیل و آموزش حق ماست ما تا زمانی که در خاک ایران زندگی میکنیم از این حق نمیگذریم اما اگر یک امتیاز به شمار میرود قطعا منتقدان از آن بهرهای نخواهند برد. وی در پایان دربارهی ایجاد بدعتی در جلوگیری از ادامهی تحصیل دانشجویان منتقد، هشدار داد.
پرهام اطلسی، دانشجوی سابق دانشگاه بوعلی سینای همدان که به گفتهی خود به دلیل اعتقادات فرقهیی پس از یک ترم از دانشگاه اخراج شده است، اظهار داشت: ما از مسوولان تقاضا داریم با رعایت مواد قانون اساسی و منشور حقوق بشر موانع حضور ما را در دانشگاه برطرف کنند.
در ادامهی این مراسم محمد داوری عضو شورای مرکزی سازمان معلمان ایران نیز گفت: آموزش پویا تنها در فرآیند چرخش آزاد اطلاعات امکانپذیر است. دولت هیچ گاه متولی خوبی برای آموزش نیست. همانطور که در مورد اقتصاد اینچنین است پس فراهم کردن فضای فیزیکی از سوی دولت برای آموزش کافی است زیرا در دنیای امروز آموزش نیاز به حرفه دارد.
در پایان این مراسم بیانیهای صادر و قرائت شد. در این بیانیه ضمن انتقاد از بازداشت و برخورد با دانشجویان آمده است که در مقدمهی قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تحت عنوان طلیعهی نهضت نسبت به نقش روشنگری دانشجویان تصریح شده و دانشگاه به عنوان یک سنگر مبارزاتی معرفی شده است اما متأسفانه در سالهای اخیر فشارهای زیادی بر دانشجویان وارد شده و آنها به خاطر داشتن عقاید متفاوت به بهانههای مختلف از ادامهی تحصیل محروم شدهاند که اخراج دانشجویان ستارهدار و استادان و معلمان در یک سالهی اخیر از این دسته است.
در ادامهی این بیانیه با اشاره به وضعیت مجید توکلی، احمد قصابان و احسان منصوری از دانشجویان دانشگاه امیرکبیر که در زندان اوین به سر میبرند، آمده است: مصرانه از مسوولان امر میخواهیم که از ادامهی این وضعیت جلوگیری به عمل آورند و خود را از حمایت این قشر آگاه محروم نسازند.
