شیرین عبادی: اگر مجلس لایحه حمایت از خانواده را از دستور کار خارج نکند، ما زنان مقابل مجلس می رویم
در کنفرانس مطبوعاتی سالگرد کمپین یک میلیون امضا، شیرین عبادی در پاسخ به این سوال که چرا زنان این حرکت را راه انداختند با تشریح عقبگردهایی که در قوانین مربوط به زنان داشته ایم، گفت:«برای همین عقبگردها بود که جمعی از زنان دردکشیده دور هم جمع شدند و تصمیم گرفتند در یک حرکت مدنی، در کنار دادن آگاهی به مردم از آنها امضا بگیرند.»
در این کنفرانس مطبوعاتی که ۵ شهریور ۱۳۸۶( سالگرد کمپین یک میلیون امضا برای تغییر قوانین تبعیض آامیز) در پارکینگ ماهنامه توقیف شده نامه برگزار شد، عبادی لایحه حمایت از خانواده را یک گام به عقب عنوان کرد و از نمایندگان مجلس درخواست کرد این لایحه را از دستور کار مجلس خارج کنند چرا که این قانون هم از لحاظ حقوقی ایراد دارد، هم با تعهدات بین المللی ایران ناسازگار است و هم مطابق با شریعت اسلام نیست. او گفت :اگر مجلس لایحه حمایت از خانواده را از دستور کار خارج نکند، ما زنان مقابل مجلس می رویم و اعتراضمان را به هر بهایی که بشود بیان می کنیم.
عبادی در پاسخ به سوال خبرنگار اعتماد که آیا وقت آن نرسیده است که فعالان زن قانون خانواده پیشنهادی خود را ارائه کنند؟ گفت: «مدت ها است که وقت چنین اقدامی از سوی ما رسیده است، اما متاسفانه صدای ما به جایی نمی رسد.»
برتده جایزه صلح نوبل که تجربه تدوین قانون خانواده را در کارنامه خود دارد، اضافه کرد:«در مجلس ششم نمایندگان مجلس به دیدار من آمدند و خواستار تدوین یک قانون خانواده برای ارائه به مجلس شدند. قانونی که هم مطالبات زنان را تا حدی تامین کند و هم به تصویب شورای نگهبان برسد.این قانون که برای هر بند و ماده اش یک مستند فقهی داشتم و ۷۰ درصد مطالبات زنان را تامین می کرد اما در همان کمسیون قضایی مجلس متوقف شد و با وجود فعالیت نمایندگان زن حتی به صحن مجلس هم نرسید.»
این وکیل دادگستری ادامه داد:«اینکه چه زمانی دوباره فرصت ارائه قانون پیشنهادی مان را خواهیم داشت علاوه بر خواست ما زنان، به شرایط دیگری همچون ظرفیت مجلس نیز برمی گردد.هر چند من اعتقاد دارم این مردم هستند که ظرفیت حکومت ها را بالا می برند. و وقتی مردم مدام یک چیزی را بخواهند ظرفیت جامعه هم بالا میرود.»
عبادی سپس به بیان سیر تاریخی قوانین مدنی و جزایی پرداخت:«در سال ۱۳۰۴ که قانون مجازات عمومی تصویب شد آمده بود افراد کمتر از ۱۸ سال اعدام نمی شد. در این قانون که مدرس هم جزو شورایی بود که انطباق قوانین با شرع را تطبیق می داد، مجازات اعدام کودکان حذف شد اما بر اساس قانون فعلی کودکان اعدام می شوند و خود من موکلی دارم که وقتی ۱۴ سالش بوده حکم اعدام برایش صادر شده و الان در حال تلاش برای جلوگیری از اجرای حکمش هستم.»
وی در ادامه با بیان اینکه اولین قانون خانواده سال ۱۳۴۶ تصویب شد و در سال ۱۳۵۳ اصلاحاتی در آن انجام شد، گفت:« وقتی این قانون را با قوانین فعلی تطبیق می دهیم می بینیم که ما ۴۲ سال عقبگرد داشته ایم.»
به گفته این وکیل دادگستری، لایحه حمایت از خانواده نه تنها حقوق زنان را در نظر نگرفته است، بلکه از لحاظ تکنیک علم حقوق هم مشکل دارد: «بر اساس این لایحه مرد هنگام ازدواج مجدد باید عدالتش احراز شود، اما وقتی او هنوز ازدواج نکرده دادگاه چطور می خواهد عدالتش را احراز کند؟»
وی در پاسخ به این سوال که چرا زنان در حال تلاش برای تغییر قوانین هستند، گفت:«برای همین عقبگردها بود که جمعی از زنان دردکشیده دور هم جمع شدند و تصمیم گرفتند در یک حرکت مدنی، در کنار دادن آگاهی به مردم از آنها برای تغییر قانون امضا بگیرند.»
وی با تاکید بر اینکه این قوانین بد است و مورد قبول جامعه ما نیست، افزود: «برای همین است که کمپین یک میلیون امضا اینگونه در داخل و خارج از کشور با استقبال مواجه شده است و بسیاری از شخصیت های خوشنام و مطرح بین المللی و داخلی از آن حمایت کرده اند.»
عبادی مهمترین دستاورد کمپین را آگاه سازی عنوان کرد و ادامه داد: «هدف اصلی همین آگاهسازی بوده است نه امضا جمع کردن، چون اگر هدف فقط امضا جمع کردن باشد که اصلا کار سختی نیست. ولی ما می خواهیم در ازای هر امضا یک آدم آگاه تحویل جامعه بدهیم.»
وی سپس به موانع موجود بر سر راه کمپین پرداخت و گفت: «در این یک سال ۵۰ نفر از کسانی که در تجمعات مربوط به برابری خواهی شرکت داشتند یا در این راستا فعالیت می کردند زندان رفته اند، برایشان حکم صادر شده است، یا در انتظار صدور حکم هستند و می گویند اینها علیه امنیت ملی اقدام کرده اند. آیا واقعا این که بخواهی سرت هوو نیاید اقدام علیه امنیت ملی است؟ یا اگر زنی بخواهد سرپرست فرزندش باشد، دشمن به کشور حمله خواهد کرد؟»
برنده جایزه صلح نوبل که چندی پیش در نامه ای به کمسیون حقوق بشر سازمان ملل وضعیت موجود را شرح داده و خواستار فرستادن یک گزارشگر برای رسیدگی به وضعیت زنان شده بود، این اقدام را از سر اجبار عنوان کرد و مدعی شد: «ما را مجبور می کنند به مراجع بین المللی برویم. چقدر پیش رئیس دادگاه گردن کج کنم و بگویم نخواستن هوو ربطی به امنیت ملی ندارد. بالاخره باید کسی به حرف ما گوش کند یا نه؟ من به عنوان وکیل حق دارم، از همه راه ها برای احقاق حقوق موکلم استفاده کنم و اگر از طریق مراجع داخلی نشد به ناچار به مراجع بین المللی رجوع کنم.»
سیمین بهبهانی: کمپین آهسته و پیوسته پیش می رود
سیمین بهبهانی در ابتدای سخنان خود اظهار داشت: «کمپین اگر چه آهسته پیش می رود، اما پیش می رود و روزی خواهد رسید که یک میلیون امضا را جمع کرده باشیم.»
بهبهانی که سخنان خود را با قرائت آیه «ان اکرمکم عنداله اتقیکم» آغاز کرده بود، گفت: «اسلام به موجب این آیه از همه تبعیض های حقوقی بین زن و مرد مبری است و هر که بگوید بر اساس اسلام زن حق کمتری از مرد دارد خلاف اسلام قر آن سخن گفته است. در اسلام انسانیت مطرح است و برای همین زنان باید برای احقاق حقوقشان تا جایی که می توانند تلاش کنند.»
بانوی شعر ایران تاکید کرد:«هدف ما فقط گرفتن امضا از مردم نیست، ما می خواهیم روشنگری کنیم و به مردم آگاهی بدهیم و کندی کار هم به همین دلیل است.» سیمین بهبهانی در پایان شعر «آدم و حوا» را به فعالان کمپین یک میلیون امضا تقدیم کرد.
بابک احمدی: مردان نباید کنار بکشند و باید درگیر مبارزه شوند
بابک احمدی، محقق و استاد دانشگاه از دیگر شرکت کنندگان در این کنفرانس مطبوعاتی بود و گفت: «از سال پیش تا امروز کار کمپین از آنچه فکرش را می کردیم بهتر پیش رفت. به همت زنانی که از راحتی و امنیت خود گذشتند و قدم در راه سختی گذاشتند که البته مسالمت آمیز است و نباید اینگونه مخاطره آمیز باشد. زن ها می خواستند بگویند در این وضعیت و تحت فشار این قانون نمی توانند نسل بعد را تربیت کنند.»
احمدی با تاکید بر اینکه حقوق زنان از مهمترین اصول حقوق بشر است، گفت:«اگر در آینده ایرانی آزادتر داشته باشیم آن را مدیون شما زنان برابرخواه هستیم.»
وی که اعتقاد دارد قوانین ایران کیلومترها عقب تر از جامعه اند گفت: «در واقع نیمی از جامعه ایران فاقد حقوق نیمه دیگر هستند و وضعیت حقوقی زنان ایران بازتاب وضعیت اجتماعی آنان نیست،»
وی ملاک آزادی یک جامعه را آزادی زنان آن دانست و تاکید کرد: «زنان ایران به معنای واقعی اسیرند و باید برای آزادی مبارزه کنند. چرا که این مبارزه می تواند تضمینی برای نسل های بعد نیز باشد.»
فراگیر شدن مبارزه برای احقاق حقوق زنان و ضرورت شرکت مردان در این مبارزه بخش دیگری از سخنان احمدی بود: «آیا این سختی و مصیبتی که زن ایرانی به خاطر بی حقوقی اش تحمل می کند، فقط به زنان مربوط می شود یا یک مشکل عام است؟ من همواره در دفاع از کمپین یک میلیون امضا گفته ام که جنبش مستقل زنان باید شکل بگیرد و آزادی زنان کار خود زنان است، اما مردها هم نباید کنار بکشند و باید درگیر این مبارزه شوند.»
این استاد دانشگاه تصریح کرد: «هر آدمی که فکر می کند به حقوق شهروندی اعتقاد دارد باید درگیر جنبش زنان شود.»
وی درباره برخوردهای صورت گرفته با کمپین گفت: «کمپین یک راه مسالمت آمیز است، اما جامعه اگر راه این گونه حرکت های مسالمت آمیز را نیز ببندد مطمئنا با راه های خشن مواجه می شود. این در حالی است که ما می خواهیم با آرامش و بدون خشونت به حقوق زنان برسیم.»
وی که اعتقاد دارد حرکت به طرف یک ایران دموکراتیک قطعا از مسیر آزادی زنان خواهد گذشت، گفت: «همه ما مجبوریم درگیر حقوق زنان شویم و مشکلاتش را تحمل کنیم. من نیر به عنوان مردی که خود را هوادار حقوق زنان و فمنیست می دانم آماده گفتگو با کسانی هستم که نمی خواهند درگیر این مبارزه شوند.»
بابک احمدی در پاسخ به خبرنگاری گه از وی درباره واکنش گروه های چپ به کمپین پرسید، گفت: «در اوایل دانشجویان و یک سری از فعالین چپ این انتقاد را داشتند که خواسته های کمپین بورژوازیست و خواست همه مردم نیست اما یک سال از کمپین گذشته و کمپین در این مدت بارها ثابت کرده که ایدئولوژیک نیست و عملگرا است.»
وی با بیان اینکه این انتقادها معمولا از طرف چپ سنتی، لنینیستها و استالینیستها مطرح می شد که تفاوت های بین زن و مرد برایشان کمرنگ است و صحنه دنیا را فقط برابری زن و مرد می بینند، ادامه داد: «ما الان با جریان سوسیال دموکرات سروکار داریم که در کل جهان فعال و پیشرو است. و این چپ واقعی است. اما هنوز از این چپ نسیمی به ایران نرسیده و هنوز تفکرات استالین است که به چپ ایران سایه افکنده است.»
احمدی افزود: «من خودم به جناح چپ علاقه مندم. اما منتقدان چپهای ایران راهکار پیشنهاد نمی کنند. راهکار بدهید. شما می گویید زن کارگر، مگر زن کارگر اگر این قوانین تصویب شوند ضرر می کند؟ شما بگویید کدامیک از این قوانین به ضرر زن کارگر است.»
وی به چپ ها توصیه کرد: «وارد مبارزات عملی شوید و در جریان مبارزات از ایدئولوژی های قدیمی و پوسیده فاصله بگیرید. من در طول این ماه ها به کمپین ایمان آوردم و بیشتر با آن همراه شدم و خوشحالم که به کمپین وفادار ماندم و با اندیشه های مرتجع چپ همنواز نشدم.»
نرگس محمدی:اساس دین عدالت است یا این احکام نابرابر؟
نرگس محمدی، سخنگوی کانون مدافعان حقوق بشرنیز به خبرنگاران گفت: «اساس اسلام عدالت است و این رویکرد عدالت طلبانه باید در قوانین مربوط به زنان دیده شود. چرا که این قوانین با رویکرد هعدالت محور قابل باز تعریف اند.» سخنگوی کانون مدافعان حقوق بشر خطاب به فقها گفت:«آیا باید عدالت را محور قرار دهیم یا احکامی همچون ارث را که برابر نیست؟»
وی که کمپین را دغدغه اجتماعی عنوان کرده و در انحصار زنان نمی داند، اضافه کرد:«نگاه کمپین تشکیل یک جامعه برابر انسانی است و تا وقتی این زمنیه بوجود نیاید صحبت از جامعه دموکراتیک فقط در حد تئوری است.» محمدی روشنفکرانی که از ورود به این مسئله اجتناب می کنند را مورد خطاب قرار داد:« خقوق زنان دغدغه ای است که مقدمه ای برای حقوق بشر و دموکراسی است.»
نرگس محمدی این مسئله که مسئله زنان روشنفکر مذهبی و غیر مذهبی را یکسان به چالش کشیده است از نقاط قوت این جنبش عنوان کرد. و گفت کمپین یک میلیون امضا از نادر حرکت هایی است که گرایش های مختلف دینی وساسیی را گردهم آورده است واگر امکانات لازم را داشتیم یا خداقل این همه سنگ اندازی پیش رویمان نبود، مطمئنا تا کنون به جای یک میلیون، میلیون ها امضا جمع می کردیم.»
ژیلا شریعت پناه : قرآن هیچ تبعیضی در زمینه حقوق اجتماعی، سیاسی و فرهنگی بین زن و مرد قائل نشده است
ژیلا شریعت پناه که سال ها حقوق زنان را از منظر فقهی بررسی کرده است، با تاکید بر این مطلب مستندات فقهی خود را در اثبات این موضوع ارائه کرد و گفت:« برخی مشکلاتی که در زمینه حقوق زنان در اسلام داریم به ترجمه نادرست کلمات برمی گردد، برخی به خاطر استناد به روایاتی است که در تعارض با آیات هستند و برخی نیز به تعریف نامناسب از عقل برمی گردد. این محقق دین پژوه آمادگی خود را برای گفتگو و مناظره با تمام کسانی که این مسئله را قبول ندارند اعلام کرد.
کیوان صمیمی، مدیر مسئول ماهنامه توقیف شده نامه نیز با بیان اینکه باید یاد بگیریم برای اینگونه مسئله های هزینه بدهیم، تاکید کرد:«باید این کلیشه را بشکنیم که هر کاری می خواهیم بکنیم،گفته شود نمی شود و نمی گذارند.»
آیت الله فاضل میبدی، از دیگر مدعوان این کنفرانس مطبوعاتی بود که به دلیل کسالت نتوانتست در جمع حاضران شرکت کند اما در تماس تلفنی اعلام کرد هیچ یک از مطالبات حقوقی زنان تعرضی با اسلام ندارد و وی خاضر است در فرصتی دیگر به تمامی سوالات موجود در این رابطه پاسخ گوید.
خدیجه مقدم: بیش از ۵۰۰ عضو داریم که هر کدام در چارچوب اهداف کمپین با روش های خودشان جلو می روند
در این کنفرانس خبری، خدیجه مقدم در پاسخ به پرسش خبرنگار رویترز درباره تعداد امضاها گفت:«سیاست کمپین این است که تا امضاها به یک میلیون نرسیده اسامی و تعداد امضاها اعلام نشود. فقط می توانم بگویم که تعداد بسیار زیادی امضا جمع شده و علاوه بر تهران در نزدیک به ۲۰ شهر دیگر نیز زنان ومردان برابری خواه در حال جمع آوری امضا هستند و البته چندین برابر امضاهای جمع شده با مردم گفتگو کرده ایم که هدف اصلی کمپین نیز همین گفتگوها و ارتقای آگاهی مردم است.
خدیجه مقدم همچنین در پاسخ به سوال خبرنگار سرمایه در رابطه با راهکارهای کمپین برای قابله با هزینه های تحمیلی به کمپین گفت: ما بیش از ۵۰۰ عضو داریم که هر کدام در چارچوب اهداف کمپین با روش های خودشان جلو می روند و ما یک NGOنیستیم که بخواهیم یک ساختار و برنامه تعریف شده و محدود داشته باشیم، هر چند کمپین هم ساختار خود را دارد و برای مقابله با این هزینه ها برنامه ریزی می کند که تشکیل کمیته مادران یکی از این پیش بینی ها است. اما ما فقط یک طرف ماجرا هستیم و طرف دیگر حکومت است که این هزینه ها را به ما تحمیل می کند.با این حال برابرخواهی که کمپین در حال گسترش آن است هر روز عمومی تر می شود و این راهی است که برگشت ندارد.
در ادامه این کنفرانس ناهید کشاورز درباره تهدیدهایی و چالش های پیش روی کمپین و سارا لقمانی درباره ساختار متکثر کمپین یک میلیون امضا سخن گفتند. سارا لقمانی با اشاره به اینکه خواستهمحوری به جای ایدئولوژیمحوری از مهمترین ویژگی کمپین یک میلیون امضاست گفت: «حالا این کمپین در ۲۰ شهر فعالیت دارد و بیش از ۵۰۰ عضو فعال آن مشغول پیشبرد اهداف هستند.»
دستگیر شدگان کمپین یک میلیون امضا: ناامید نشده ایم
شاید هیچ کدام از اعضای کمپین یک میلیون امضا برای تغییر قوانین تبعیض آمیز از ابتدا تصور نمی کردند که بازداشت و زندانی شدن برای جمع آوری امضا ترفندی برای کند کردن حرکت پیشرونده فعالان جنبش زنان است . اما آنها خیلی زود این موضوع را دریافتند و اعلام می کنند که این حرکتها نه تنها دلسردشان نکرده بلکه هوشمند ترشان کرده است .
در جریان جمع آوری یک میلیون امضا برای تغییر قوانین تبعیض آمیز تعدادی از فعالان جنبش زنان دستگیر و روانه زندان شدند آنها اکنون از تجربیاتشان می گویند و اینکه در آینده با امیدواری بیشتر به فعالیتشان ادامه خواهند داد.
زینب پیغمبر زاده اولین کسی بود که هنگام جمع آوری امضا در مترو دستگیر شد و پنج روزی را در بازداشتگاه وزرا گذراند .او با همان خنده همیشگی اش از آن روزها یاد می کند.
این دختر پرشور در روزهای ابتدای فعالیتش در کمپین فکر می کرد مترو جای خیلی امنی برای جمع آوری امضاست .برای همین فعالیتش را با اشتیاق فراوان آغاز کرد اما پس از مدت کوتاهی دستگیر و روانه زندان شد . ” این دستگیری دلسردم نکرد چون فکر می کنم در این جور مواقع باید با خلاقیت روشهای مناسبتری را جستجو کرد. “
دستگیری فاطمه دهدشتی و نسیم سرابندی در مترو؛ زینب و دوستانش را برای کشف روشهای خلاقانه برای فعالیت بیشتر تشویق کرد.
محبوبه حسین زاده ؛ ناهید کشاورز؛ سارا لقمانیان و همسرش از دیگر فعالان جنبش زنان بودند که حین جمع آوری امضا در روز ۱۳ فروردین در پارک لاله دستگیر شدند .دستگیری که بسیاری از فعالان حوزه زنان را در بهت و حیرت فرو برد . هر چند سارا و همسرش پس از یک روز بازداشت از زندان آزاد شدند امامحبوبه و ناهید ۱۳ روز را در بند عمومی زندان اوین سپری کردند .سیزده روزی که برای این دو فعال حوزه زنان سرشار از تجربه و مشاهده دنیائی از نابرابریهای حقوقی بود.
محبوبه می گوید”: مسئولان امنیتی نمی توانند خواسته های ما را زیر سوال ببرند و فقط با زندانی کردن اعضای کمپین، روند جمع آوری امضا را به تعویق می اندازند و تلاش اعضای کمپین را برای مدتی در جهت آزادی افراد دربند معطوف می کنند، اما من مطمئنم که باز هم اعضای کمپین نه تنها تا جمع آوری یک میلیون امضا بلکه تا تغییر کامل قوانین تبعیض آمیز به راه خود و تلاش های خود ادامه می دهند. “
سیزده روز زندگی با زنان شوهرکش که در زندان به آنان« قتلی» می گفتند و دلایل قتل شوهران شان برای این دو فعال حوزه زنان دستاوردهای مهمی به همراه داشت .
محبوبه معتقد است :” وقوع این قتلها به نوعی به قوانین تبعیض آمیز برمی گشت، و این دلیلی شد که بیشتر به حقانیت خواسته هایمان پی ببرم. به همین دلیل بعد از آزادی هم سعی کردم برای رسیدن به خواسته های کمپین بیشتر تلاش کنم. “
ناهید هم با تاکید بر اینکه امضا جمع کردن عملی مجرمانه نیست ادامه می دهد :” بعد از دستگیری و حضورم در بند عمومی زندان اوین دریافتم که چقدر مطالباتمان به حق است .مطالباتی که فقط مختص طبقه متوسط نیست و در زندگی بسیاری زنان از جمله زنان طبقات فرو دست نیز نقش مهمی ایفا می کند.”
محبوبه از خاطراتش می گوید و اینکه حتی در گفت و گو با دستگیر کنندگاش نیز متوجه شده که بسیاری از آنان نیز از تبعیض های قانونی رنج برده و نگران روزی هستند که مشکلی برای دختران و خواهران شان رخ دهد.
احترام شاد فر زن ۷۵ ساله و امیر یعقوبعلی ۲۰ ساله از مسنترین و جوانترین اعضای کمپین نیز حین جمع آوری امضا دستگیر و روانه زندان شدند. هنوز روزهای زیادی از آزادی امیر یعقوبعلی که در پارک اندیشه به جرم جمع آوری امضا زندانی شده نمی گذرد.ا امیر که تولد بیست سالگی اش را در زندان به سر برده از سی روز بازداشتش می گوید :” در زندان مدام به این موضوع فکر می کردم که چرا تمام پتانسیل و نیرویم را برای جمع آوری امضا به کار نبرده بودم و از این پس هم با تجربه متفاوتی به این قلمرو وارد خواهم شد.”



این روزها 28 مین سالروز به اصطلاح انقلاب فرهنگی، یا در اصطلاح خودم کودتای فرهنگی است. من به این مناسبت نامه را نوشتم. دلیل این است که این اواخر آقایان نوک تیز حمله را متوجه دانشجویان کرده اند. می گویند دانشجو رفیق بازی می کند، شهوترانی می کند. آنها را می گیرند و زندان می کنند و هزار جور فشار به آنها می آورند. دانشگاه و دانشجو دوباره بیش از پیش مظلوم واقع شده اند. هرکس عقده ای و یا مساله ای دارد، آن را سر دانشجویان خالی می کند. همه کاسه کوزه ها بر سر دانشگاه و دانشجویان می شکنند. من پنجاه سال است که با دانشگاهیان سروکار دارم. این ها فرزندان من هستند. در عین حال شاهد سکوتی آزاردهنده هستم. پس تصمیم به نوشتن این نامه گرفتم.
نقش رسانه ها در جوامع امروزی به گونه ای است که جمع کثیری از مدعیان پست مدرنیسم با بودریار، جامعه شناس فرانسوی، هم نوا هستند که : رسانه های همگانی، دیگر آیینه ی واقعیت نیستند بلکه خودِ واقعیت یا حتی واقعی تر از واقعیتند. نمایش های تلویزیونی مربوط به اخبار مهیج و جنجالی روز، نمونه ی خوبی از این دست می باشد زیرا دروغ بافی ها و تحریف هایی که به بینندگان منتقل می کنند فراتر از واقعیت یا همان فرا واقعیت است. اگر نه به این شدت اما به قدر واقعیت، با بودریار همدل باشیم، این چنین بی خیال و بی خبر از کنار این دنیای خوش خط و خال و قابلیت ها و توانایی های آن، آسوده راه طی نمی کنیم.
در دوران رواج بردگی در بازارهای اروپا و آمریکا، انساندوستان زیادی برای لغو آن مبارزه کردند تا سرانجام در این مبارزه موفق شدند. در طول این سالیان، اما، خشونتهای بردگی ادامه داشت و مشاهده آن دل هر انسان آزادهای را میآزرد. مخالفان بردگی در ضمن مبارزه برای لغو آن تا آنجا که در امکان داشتند برای نجات بردگان تلاش میکردند. از جمله، آنان بردگان را میخریدند و آزاد میکردند. امروز که ما شاهد خشونتهای ناشی از اعمال قانون قصاص در مورد تهیدستان هستیم نیز چارهای جز طی کردن این راه نداریم.
