از جمله نکات جالب پیام نوروزى رییس جمهور اشاره به تلاشهاى دولت براى حل ریشه اى وضع مسکن بود. آیا واقعا اقداماتى ریشه اى براى حل معضل مسکن شده؟ این اقدامات کدامها بوده اند و چرا خبرگزارى هاى رسمى ایران از “سالى پرتلاطم و طاقت فرسا” در بازار مسکن یاد میکنند؟ “سالى که مردم را بیش از پیش نگران آینده خود و فرزندانشان کرده!” و وزیر مسکن و شهرسازی در یک نشست خبرى در پایان سال ۸۵ از اجراى برخى سیاست های نادرست شکایت میکند.
معضل امروز مسکن در ایران ادامه روندى طولانى و در حقیقت معلول علل بیشمارى است. مهندس بهاالدین ادب رییس انجمن شرکت های ساختمانی فاصله زیاد بین عرضه و تقاضا و عدم تعادل میان ایندو را عامل اصلى میداند و معقتد است که “این بزرگترین دلیلىست که باعث مشکل بازار مسکن و معضل بازار مسکن و عدم پاسخگویى به نیاز خریداران و متقاضیان خرید مسکن بوده است.”
او میگوید حل این مشکل در یک اقتصاد بیمار نظیر اقتصاد ایران به مراتب دشوارتر است. چراکه: “بیمارى اقتصادى کشور ما خودش باعث مىشود که بازارها به نوبت و منجمله بازار مسکن در مقاطعى با بحرانهایى روبهرو بشوند.”
بهاالدین ادب به نبودن فرصت سرمایهگذارى به منظور حل ریشه اى مشکل مسکن و نگرش به بازار مسکن به عنوان کالاى سرمایهاى اشاره میکند:
“به علت اینکه اقتصاد ما یک اقتصاد تورمى بود از سالیان دور و بخصوص در سالیان اخیر، بهرحال بیشتر این تورم تاثیرگذار بوده در کل اقتصاد کشور ما طبیعتا نگرش صاحبان سرمایه به مسکن یک کالاى سرمایهاىست و براى اینکه بتوانند موج تورم را تحمل بکنند و ضعف قدرت خرید سرمایهشان را جبران کنند، به خرید مسکن و خرید اصولا مستغلات روى مىآورند بعنوان یک کالاى سرمایهاى.”
گذشته از این رشد نقدینگى در سالیان اخیر و بخصوص در سال ۸۵ تاثیرات مخرب خود را بر تمام عرصه هاى اقتصاد ایران، ازجمله مسکن گذاشته. نقدینگى سرگردانى که متوجهى هر بازارى شده و: “طبیعتا تلاطمهایى را ایجاد کرده و امواج بلندى را که باعث تاثیر بحرانى در اقتصاد کشورمان شده گذاشته است.”
اومگوید که ایران در سال گذشته هم در صحنهى مسایل و تصمیمگیرىهاى کلان اقتصادى و هم در عرصهى سیاست داخلى و هم در عرصهى سیاست خارجى با شوکهایى روبهرو بوده که همگى ناشى از تصمیماتى است که دولت نهم گرفت.
“ببینید اولین اقدامى که دولت نهم بهرحال انجام داد بحث سازمان بورس اوراق بهادار بود و بازار سرمایه. یکدفعه این بازار با یک شوک شدید روبهرو شد و طبیعتا مقدار زیادى از صاحبان سرمایه ورشکست شدند، مقدار زیادى از سرمایهها از بازار سرمایه خارج شدند و به نقدینگى سرگردان کشور اضافه شدند. غیر از این مطلب شما نگاه کنید به تصمیمى که در مورد بانکها گرفته شد و با بخشنامه و دستورالعمل آمدند و بهرهى بانکها را پایین آوردند. طبیعتا این عمل باعث فرار سپردهها از بانکها شد و همینطور منحلشدن و اضافهشدن به نقدینگى سرگردان و تاثیرگذارى بر بازار کشورمان در همه زمینهها بخصوص بازار مسکن.”
بهاالدین ادب رییس انجمن شرکت های ساختمانی ایران معتقد است که در سال گذشته با بى ثباتى در داخل و خارج روبهرو بودیم. و هنوز نمىدانیم بالاخره وضع تحریمها چه خواهد شد.
“طبیعتا مسایل سیاسى از این دست که در عرصهى بینالمللى تاثیر گذاشته در داخل کشور هم اثر مى گذارد. بخصوص اگر به همهى اینها اضافه کنیم که احساس عدم امنیت قضایى، احساس عدم امنیت سیاسى، احساس عدم امنیت اجتماعى براى سرمایه طبیعتا یک رکودى را در بازار مسکن ایجاد کرده که سرمایهگذارىهاى بلندمدت و میان مدتى در بخش مسکن انجام نشود.”
گرانى مسکن و نبود یک عرضه متناسب با تقاضا همزمان است با افزایش جمعیت، بویژه هرم جمعیتى جوانان در ایران که قادر به تامین این نیاز اولیه نیست. مهندس بهاالدین ادب میگوید:
“بدون اینکه بهرحال ما پاسخگوى تقاضاى بالقوه باشیم و تقاضاى بالقوه را تبدیل به تقاضاى موثر بکنیم، دلمان را به این خوش کردیم که آپارتمانهاى لوکس، برجهاى بلندمرتبه در شمال شهر تهران در مناطق ثروتمندنشین ساخته شد و همهى اینها الان خالى از سکنه هستند و نه تنها پاسخگوى نیازهاى متقاضیان خرید مسکن نبودند، بلکه سرمایهى سرمایهگذارانى که در این حوزه سرمایهگذارى کردهاند از تولید خارج شده و روى زمین قفل شده.”
کما اینکه امروز شاهد هستیم در شمال شهر تهران تعداد زیاد و قابل توجهى مسکن خالى از سکنه هستند.
“معناى این حرف این نیست که در حقیقت مردم دیگر نیازى به مسکن ندارند، نیاز به مسکن وجود دارد، ولى قدرت خرید وجود ندارد. با توجه به اینکه ما متاسفانه در حال حاضر درآمد سرانهى کشورمان در وضع مطلوبى نیست و قدرت خرید مردم در وضع مطلوبى نیست، طبیعتا روز به روز بازهم متقاضیان خرید مسکن دستشان کوتاه هست و خرما بر نخیل.”
بهاالدین ادب به این سوال که آینده را چگونه پیش بینى می کند پاسخ می دهد: ” مىتوانم بگویم ما داریم با بحران در این حوزه روبهرو مىشویم.”
مریم انصارى، صدای آلمان



